Thật hiếm có nhân vật chính trị nào thu hút được sự chú ý toàn cầu như Donald Trump suốt thập kỉ qua. Phong cách phát ngôn thẳng thắn, cá tính mạnh mẽ, sự tự tin không giới hạn, những chính sách quyết liệt, những tuyên bố đầy bất ngờ với cả bạn lẫn thù của Trump liên tục khuấy động các cảm xúc trái chiều. Thông tin về Trump ngồn ngộn mời mọc, khiến không chỉ giới truyền thông, các đảng phái chính trị, mà cả dân thường đến các nhà nghiên cứu tâm lý ở mọi quốc gia đều say mê mổ xẻ. Vậy tính cách nào đã tạo nên sự hấp dẫn khác biệt đó?
Extended DISC® là công cụ phân tích hành vi có thể nhận diện tới 160 nhóm tính cách, dựa trên bốn yếu tố chính: D (dominance – thống trị), I (influence – ảnh hưởng), S (steadiness – kiên định) và C (compliance – tuân thủ).
Qua sự thể hiện của Trump trong suốt quá trình tranh cử tới khi bước vào Nhà Trắng nhiệm kì 2, không khó để nhận ra ông là một nhân vật “đặc” D, pha I, thiếu S và C.
1. Quyết đoán, thích kiểm soát, quyền lợi
Là người nhóm D cao, Trump khá độc đoán, có thể quyết định rất nhanh. Ông thường kí sắc lệnh hành pháp (executive orders) để bỏ qua các quy trình lập pháp, nhanh chóng triển khai chính sách để đạt kết quả ngay, đồng thời định hình chính sách theo tầm nhìn của mình mà không cần thỏa hiệp, trực tiếp khẳng định quyền lực.
Một người nhóm D như Trump cũng luôn tỏ ra cứng rắn và sợ bị thiệt. Cách ông đưa ra Chính sách “Nước Mỹ trên hết” (America First) hay (đe dọa) rút khỏi các thỏa thuận và tổ chức quốc tế như hiệp định khí hậu Paris, WHO, NATO … là minh chứng cho sự tập trung vào quyền lợi và tính độc lập, ưu tiên lợi ích của (quốc gia) mình lên đầu.
2. Động lực lớn, bền bỉ, quyết tâm cao
Người “đặc” D luôn khao khát nâng tầm mọi thứ, không ngại nêu ra những câu hỏi hóc búa. Đối với họ, kết quả không chỉ là mong ước mà là kì vọng. Trump đặt ra những mục tiêu lớn, thậm chí không tưởng, ví dụ việc kêu gọi sáp nhập Canada thành bang 51 của Mỹ, mua lại Greenland của Đan Mạch, hay tiết kiệm hàng tỉ USD ngân sách qua Ban Hiệu suất Chính phủ. Bất chấp mục tiêu có thể điên rồ tới đâu, cách thức làm có thể gây tranh cãi thế nào, người “đặc” D có thể toàn tâm toàn ý thực hiện nhiệm vụ với hiệu quả khó ai sánh kịp.
3. Sẵn sàng đối đầu, ghét thất bại
Người “đặc” D có bản chất thách thức, mạnh mẽ đối đầu. Trump liên tục công kích đối thủ chính trị, truyền thông, và bất kì ai không cùng hội cùng thuyền. Trump sẵn sàng tung ra các ngôn từ gay gắt, sỉ nhục và “đánh phủ đầu” (preemptive strike). Trump chối bỏ truyền thống chuyển giao quyền lực hòa bình khi thất cử, từ chối nhượng bộ hay chấp nhận thất bại, dẫn đến vụ bạo loạn điện Capitol ngày 6/1/2021.
4. Giao tiếp rõ ràng, một chiều
Một người nhóm D đặc trưng hiếm khi sử dụng những phép lịch sự truyền thống trong giao tiếp. Họ không ngần ngại nói thẳng toẹt những gì họ nghĩ, như thể chúng là những sự thật không thể bàn cãi.
Trump cũng thường thẳng thừng áp đặt quan điểm riêng, dùng ngôn từ để khẳng định quyền lực, nhấn mạnh thành tựu cá nhân. Và giống như bất kì một người nhóm D cao nào khác, Trump không ngại chen ngang, ngắt lời người khác, thể hiện cái tôi một chiều khi đối thoại.
5. Thu hút, tạo ảnh hưởng, linh hoạt và tự tin
Người “đặc” I (Influence) có khả năng lôi cuốn tự nhiên và gây chú ý. Trump là bậc thầy trong việc sử dụng truyền thông xã hội để khuấy động và khuếch đại thông điệp cá nhân. Từ một thông điệp tranh cử, khẩu hiệu “Make America Great Again” (MAGA) đã trở thành biểu tượng của phong trào chính trị trung thành với Trump.
Các cuộc vận động tranh cử của Trump thường thu hút hàng chục nghìn người tham dự, phản ánh khả năng lôi cuốn cảm xúc tập thể tiêu biểu của nhóm I. Bên cạnh đó, sự tự tin và trực giác nhạy bén của nhóm I cũng giúp Trump linh hoạt điều chỉnh thông điệp để lôi kéo sự ủng hộ của cử tri. Ví dụ, trong cuộc tranh cử 2024, Trump nhấn mạnh các vấn đề mà ông biết rõ sẽ cộng hưởng với cử tri trung thành, là biên giới, lạm phát và an ninh.
Bên cạnh những ưu điểm vượt trội của nhóm D-I, Trump có một số điểm yếu thể hiện tương đối rõ qua các hành vi của ông.
1. Thiếu kiên nhẫn
Nhóm S đặc trưng bởi sự ổn định, lòng trung thành và tính kiên nhẫn, nhưng Trump là người nóng vội, dễ nổi cáu, và có thể thẳng tay vứt bỏ mọi mối quan hệ ổn định, ví dụ cách cư xử gây sốc gần đây của Trump với đồng minh lâu năm Canada.
2. Không coi trọng quy trình
Đặc trưng của nhóm C là tỉ mỉ, tuân thủ quy tắc, coi trọng quy trình, nhưng Trump không quan tâm tới chi tiết, không thích sự trói buộc, sẵn sàng gạt mọi quy định, quy tắc sang một bên – ví dụ cách xử lý đại dịch Covid, cách ông dùng mạng xã hội để ra các tuyên bố quan trọng, hay việc sử dụng Elon Musk trong DOGE.
Hồ sơ Extended DISC® của Donald Trump
Hầu hết các chuyên gia về nghiên cứu hành vi DISC đều thống nhất Donald Trump là hình mẫu điển hình của người “đặc” D, pha I, thiếu S và C.
Hành vi của ông nhất quán qua các bối cảnh, thể hiện sự quyết đoán và thuyết phục, nhưng ít kiên nhẫn và không chú trọng chi tiết, phù hợp với vai trò doanh nhân và lãnh đạo công chúng, nhưng có thể gây tranh cãi trong các tình huống yêu cầu sự ổn định và phân tích sâu.
| D-I cao | S-C thấp |
| D (Dominance): Quyết đoán, cạnh tranh, đối đầu, thích kiểm soát | S (Steadiness): Bất ổn, nóng vội |
| I (Influence): Lôi cuốn, tạo ảnh hưởng, trực giác, linh hoạt | C (Compliance): Bỏ qua quy tắc, quy trình |
Hành vi điều chỉnh
Extended DISC® là một công cụ hiếm hoi xác định không chỉ Hành vi tự nhiên của người trả lời, mà còn phác họa được cách họ đã điều chỉnh bản thân ra sao để đáp ứng yêu cầu của môi trường hiện tại. Sự điều chỉnh càng lớn, chứng tỏ họ đang chịu áp lực lớn, phải thay đổi nhiều hành vi của mình cho phù hợp; điều chỉnh càng nhỏ, càng thể hiện sự thoải mái, được sống với bản tính của mình.
Vậy vì nước Mỹ, Trump có phải điều chỉnh bản thân mình nhiều hay không?
Dưới đây là bảng so sánh hành vi tự nhiên và điều chỉnh của Trump, dựa trên thang điểm từ 1 đến 10:
| Yếu tố | Tự nhiên | Điều chỉnh | Nhận xét |
| D – Thống trị | 10 | 9 | Vẫn giữ phong cách quyết đoán, ít điều chỉnh |
| I – Ảnh hưởng | 7 | 8 | Gắng thuyết phục nhiều hơn khi tranh cử |
| S – Ổn định | 3 | 4 | Ít kiên nhẫn, nhưng có thể ổn định hơn trong gia đình |
| C – Tuân thủ | 2 | 3 | Không chú trọng chi tiết, nhưng có thể dựa vào đội ngũ cố vấn |
Theo đánh giá thực tế của các chuyên gia, một người luôn ganh đua và đối đầu như Trump sẽ không bao giờ chấp nhận thay đổi chính mình, mà chủ động áp đặt, buộc môi trường xung quanh thay đổi theo ý kiến chủ quan. Do vậy, Trump luôn thể hiện rõ sự thoải mái trong phong cách quyết liệt nhưng đầy ngẫu hứng, rủi ro, không ngần ngại biến bạn thành thù, và thù thành bạn.
Sự kết hợp giữa D (cao) và I (trung bình đến cao) giúp Trump trở thành nhân vật chính trị gây tranh cãi nhưng đầy sức hút, luôn dẫn dắt và định hình cuộc chơi theo cách riêng. Bất chấp các thách thức pháp lý và chính trị, Trump đã chiến thắng cuộc đua và tiếp tục duy trì ảnh hưởng sâu rộng, thể hiện sự dũng mãnh bền bỉ của một người có hồ sơ D-I vượt trội trong Extended DISC®.
Theo ExtendedDISC.org
